![Naar de Aletsch Arena met kinderen is zeker de moeite waard!](https://www.kidsindebergen.nl/wp-content/uploads/2024/09/IMG_4655-720x540.jpg)
In de zomer van 2024 ging Yvonne met haar gezin een aantal dagen naar de…
In het Zwitserse Ticino liggen 2 prachtige valleien: Vallemaggia en Valle Verzasca. Je vindt hier authentieke dorpjes, prachtige watervallen en genoeg familieactiviteiten zoals knikker-wandelingen, een belevenisberg (Bosco Gurin) en meer! Je kunt je hier prima een week vermaken maar het is ook een perfecte stop-over naar bijvoorbeeld Italië.
Yvonne ging met haar gezin een aantal dagen naar Valle Verzasca en Vallemaggia en deelt in dit blog al haar tips. Meer foto’s en filmpjes zien? Bekijk dan hier onze opgeslagen instastory en volg ons meteen om in de toekomst geen tips meer te missen.
In de meivakantie willen we graag naar de bergen, maar het vinden van een geschikte regio is best een uitdaging. In de meivakantie zijn veel gondels nog niet open en ook het weer is best een risico. Na wat zoekwerk komen we uit op Ticino, een regio helemaal in het zuiden van Zwitserland. Dit stukje ‘Italiaans Zwitserland’ kenmerkt zich door het mediterrane klimaat, mooie landschap en diversiteit.
Bovendien kan je hier prachtig wandelen zonder dat je meteen met gondels hoeft. Ook ligt hier het Lago Maggiore met met gezellige steden als Locarno en Ascona. We besluiten zo’n 1,5 week richting Ticino te gaan waarbij we eerst een aantal dagen in beide valleien verblijven en aansluitend een paar dagen op de camping meteen aan het Lago Maggiore.
In dit blog vertellen we je alles over Valle Verzasca en Vallemaggia, maar uiteraard is in Ticino nog veel meer te doen. Lees hier een blog met alle uitjes in Ticino met kinderen.
Tijdens ons verblijf in Ticino verblijven we eerst een paar dagen in Valle Verzasca. Deze vallei strekt zich uit vanaf de oevers van het Lago Maggiore tot diep in de Zwitserse Alpen. Misschien is de ‘ingang’ van deze vallei wel het meest bijzonder: als we omhoog rijden zien we aan onze linkerkant een 220 meter hoge damwand die beroemd is geworden door de sprong in de James Bond-film ‘GoldenEye’.
Als we verder de vallei inrijden zien we mooie groene landschappen om ons heen en in het midden de smaragdgroene Verzasca rivier. Niet voor niets wordt de Verzasca vallei ook wel het groene hart van Ticino genoemd. Naarmate we verder de vallei inrijden, wordt de vallei steeds smaller. Onderweg passeren we authentieke bergdorpjes met typische stenen huizen.
Wij arriveren in het kleine gehucht San Bartolomeo Vogorno en hebben daar via de plaatselijke VVV een huisje geboekt. De eigenaars, een echtbaar van rond de 80 jaar, staan ons al op de wachten. Wat een mooie plek. Het huisje van 3 verdiepingen is heel ruim, heel schoon en doet nostalgisch aan. Er staat bijvoorbeeld nog een radio met cassettespeler en meer van dit soort spullen. Een beetje terug in de tijd dus!
Meer zien van onze accommodatie? Bekijk hier onze opgeslagen instastory en volg ons meteen om in de toekomst geen tips meer te missen!
Ons huisje ligt heel centraal in de vallei en is een perfect uitgangspunt om de highlights in deze vallei te ontdekken. Hieronder onze tips voor uitjes in Valle Verzasca met kinderen.
In Valle Verzasca zijn twee hele gave knikkerwandelingen. Zeker met kinderen zijn deze wandeling een dikke aanrader! Behalve dat het een prachtige wandeling is, kom je onderweg ook tal van knikkerbanen tegen. Met de ‘Boccia-bal’ is het eindeloos spelen bij deze innovatieve knikkerbanen. Er zijn in de Valle Verzasca twee van deze knikkerwandelingen. We hebben ze beide gedaan maar vonden wandeling 1 (van Brione naar Lavertezzo) de mooiste. Hieronder een beschrijving van beide wandelingen.
De eerste dag maken we de knikkerwandeling van Brione Piée naar Lavertezzo. We parkeren de auto bij Lavertezzo en nemen daar de bus naar Brione Piée, het startpunt van de wandeling. Bij het startpunt is een restaurant waar ze ook de houten knikkers verkopen, ook wel de BoBosco ballen genoemd. De houten ballen kosten 9 CHF per stuk.
We steken de rivier over en daar start de knikkerwandeling, de hele wandeling is goed aangegeven. We zien meteen de eerste knikkerbaan. Met een soort van kattenpult moeten we de knikker ‘afschieten’. Daarna lopen we evenwijdig aan de rivier naar beneden. Onderweg passeren we regelmatig een gave knikkerbaan. De kids zijn super enthousiast en zijn heel erg gemotiveerd om verder te lopen: ‘waar zal de volgende knikkerbaan zijn?’
Het pad gaat via trappetjes en stenen steeds verder omlaag. Er is wat miezerregen, dus onze goede schoenen komen goed van pas. We steken 1x de grote weg over en lopen dan via mooie paden verder naar beneden. Het grootste deel onder de bomen en langs de rivier. Op een geven moment komen we nog langs een klein gehuchtje met een paar traditionele stenen huisjes.
Continue komen we knikkerbanen tegen, de ene nog leuker dan de andere. We pauzeren op een ‘strandje’ langs de rivier. Wat een prachtig plekje en wat is het water mooi blauw! Bijna aan het einde komen we nog langs een plek met allemaal prachtige watervallen en een plek waar je je eigen knikkerbaan kunt bouwen. Daarna is het nog zo’n 20 minuten wandelen naar Lavertezzo waar onze auto staat.
Na het succes van wandeling 1, maken we de volgende dag de 2e knikkenbaan wandeling. Nu rijden we eerst helemaal naar het eindpunt in Sonogno en parkeren daar onze auto bij de busparkeerplaats. We wandelen richting het sportveld waar ook een grote speeltuin is. Hier steken we de rivier over en daar start de wandeling. Opnieuw zien we al snel een eerste gave knikkerbaan.
Ook deze wandeling is erg mooi met wederom tal van knikkerbanen onderweg. Als we de wandeling moeten vergelijken met wandeling 1, dan vinden we die wel mooier. Misschien heeft dat ook te maken met het weer, want tijdens onze 2e wandeling begint het flink te regenen. We besluiten de wandeling in te korten en nemen bij Frasco de bus terug naar ons startpunt. Hier zit trouwens ook een mooi kinderhotel Campagna met speeltuin.
Praktisch:
Een andere dag gaan we naar Corippo, een bergdorpje op maar zo’n 10 minuten vanaf onze accommodatie. Corippo is bijzonder omdat het één van de kleinste gemeenten in Zwitserland is wat betreft het aantal inwoners. Het schijnt dat er in Corippo minder dan 20 inwoners wonen.
De weg er naar toe is kronkelig en smal, maar gelukkig hebben we geen tegenliggers. In het dorp aangekomen zijn er slechts enkele parkeerplekken. Het bergdorpje ligt op 563 meter hoogte en we hebben prachtig uitzicht op de vallei.
We maken een kleine rondwandeling door het dorp. Kleine paadjes slingeren langs stenen huizen met leistenen daken, smalle steegjes en rustieke architectuur. Een dorp met historische charme die teruggaat maar de 17e en 18e eeuw. Bij de kerk zien we nog een informatiepunt waar meer wordt verteld over de historie. Het is leuk om gezien te hebben en naast te kerk is nog een mooi restaurant met dakterras met fantastisch uitzicht. Ik zou voor Corippo niet apart gaan rijden, maar het is zeker leuk om te bezoeken als je in de buurt bent.
Helemaal aan het einde van de Verzasca vallei ligt het kleine bergdorpje Sonogno. We parkeren de auto net buiten het centrum en wandelen richting de VVV. Sonogno is niet groot maar wel heel gezellig en sfeervol. Ook vind je hier Casa della Lana (Huis van de Wol), waar je kan zien hoe wol wordt gesponnen. Iets aan de buitenkant van Sonogno ligt nog een hele mooie en grote speeltuin, vlakbij de rivier en sportveld.
Ook kan je in Sonogno één van de knikkerwandelingen starten, die vooral met kinderen een aanrader zijn (zie ook nr. 1 in dit overzicht). Vanaf de parkeerplaats steek je de weg over en loop je richting de rivier (waar ook het sportveld is en de grote speeltuin). Via de brug steek je de rivier over en daar start de wandeling. Een houten knikker kan je kopen bij de VVV in het centrum van Sonogno.
Daarnaast is het de moeite waard om de grote waterval te bezoeken die net buiten Sonogno ligt, meer informatie vind je bij nr. 4 in dit overzicht.
Ben je in Sonogno, breng dan ook zeker een bezoek aan de waterval, ook wel de Frodo-waterval genoemd. Vanaf het dorpsplein is het zo’n 20 minuten wandelen (enkele reis), maar je kunt ook de auto parkeren bij restaurant ‘Grotto Efra’, mits je daar een consumptie gebruikt.
Dit laatste doen wij en met de auto rijden we vanaf Sonogno in een paar minuten richting Grotto Efra. Een prachtig, authentiek restaurant met voor de kinderen nog een leuke speeltuin. Vanaf hier wandel je in zo’n 5 minuten naar de waterval. Mano blijft met de kids beneden, maar ik besluit nog even de korte klim (circa 5 minuten) omhoog te maken.
Dat is – bij droog weer- zeker een aanrader, want je kunt dan echt heel dicht bij de waterval komen en het is ook een mooie plek voor een picknick. Met kinderen is deze korte klim ook prima te doen.
Waarschijnlijk het meest gefotografeerde punt in de Verzasca vallei, de Ponte dei Salti brug. Deze brug, waarvan de letterlijke vertaling sprongbrug is, overspant de Verzasca rivier in Lavertezzo. De brug is gemaakt van een typische middeleeuwse steen constructie. Na de gedeeltelijke verwoesting in 1868 is de brug in 1960 herbouwd. Vlakbij de brug kun je een kapel uit de XVIII eeuw bewonderen.
Ook kan je hier bij de rivier komen en bij goed weer ook zwemmen (altijd goed opassen voor stroomversnellingen!). In de zomer kan het hier wel druk zijn, dus zorg er dan voor dat je goed op tijd bent. Parkeren kan dichtbij, maar is wel betaald. Tip: gebruik hiervoor de app EasyPark.
Na een aantal dagen in Valle Verzasca bezochten we ook de naastgelegen Vallemaggia. Deze vallei wordt gekenmerkt door dichte bossen, weelderige bloemrijke weiden, kristalheldere bergmeren, trapsgewijze watervallen en prachtig wit zand langs de groene Maggia rivier. In tegenstelling tot Valle Verzasca is deze vallei groter en heeft ook veel meer ‘zij-valleien’.
Prachtige zij-valleien
Zo kom je als je afslaat in Cevio in Valle Rovana. Als je linksaf slaat in Cavergno, het laatste dorp in de Vallemaggia, kom je in de Val Bavona (heel mooi!), terwijl je rechtdoor rijdt naar de Val Lavizzara. Er is ook de Valle di Lodano met unieke beukenbossen – die sinds 2021 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat en waar zeldzame planten en dieren leven (zie punt 10 in dit overzicht).
In onderstaand overzicht onze tips voor Vallemaggia met kinderen.
Als je in Ticino bent moet je eigenlijk ook een bezoek brengen een een ‘grotto’. Een ‘grotto’ is een traditioneel Zwitsers restaurant die vaak gelegen zijn in een schilderachtige omgeving, zoals in bossen, aan de voet van bergen of nabij rivieren. Ook is de bouwstijl vrij uniek; ze zijn meestal gebouwd uit steen en hout. Veel grotto’s hebben buiten zitplaatsen in een tuin of onder de bomen. In beide valleien vind je veel van deze grotto’s.
In Vallemaggia gaan we naar Grotto Pozzasc, deze ligt vrij ‘achterin’ de Maggia vallei. Het laatste stukje is een smalle, onverharde weg, maar prima te rijden. De ligging van Grotto Pozzasc is prachtig, meteen aan de oevers van de rivier met turquoise blauw/groen water. De kids vermaken zich met steentjes gooien, terwijl wij genieten van een lichte lunch.
Als wij er zijn (voorseizoen) is het heerlijk rustig, maar in het hoogseizoen moet je hier reserveren, zeker in het weekend. Ook accepteren ze niet altijd een bankkaart, dus cashgeld is handig om bij je te hebben.
Deze tip ligt redelijk in de buurt bij Grotto Pozzasc (zie nr. 6 in dit overzicht) en kan je dan ook goed combineren. Net voorbij de ijshal start hier een blotevoetenpad. We parkeren onze auto bij de parkeerplaats van de ijshal en lopen naar het startpunt. Maar helaas…. we horen harde schoten en het blotevoetenpad blijkt gesloten te zijn en de omgeving wordt nu gebruikt als schietterein.
We kunnen de wandeling niet doen, maar we tippen deze wandeling wel aan jullie. Officieel heet de wandeling ‘The awaking of the senses’ en heeft 17 zintuiglijke stations (spaanders, slib, grind, dennenappels, stenen, etcetera). Het pad is ongeveer 500 meter lang en je vindt hier ook picknicktafels en een grill. Bij het beginpunt staat een informatiebord met de route erop (zie foto).
Meer informatie vind je ook hier op de website van de VVV.
Eén van de zij-valleien van de Vallemaggia is de Bavona vallei. Wij vonden dit één van de mooiste zij-valleien. De weg die er doorheen kronkelt is al prachtig, ook loopt hier een prachtig wandel- en fietspad. Onderweg passeren we verschillende kleine gehuchtjes met stenen huizen (rustici). De combinatie van kleurrijke bloemenweides, kliffen en watervallen maakt het een sprookjesachtige omgeving.
Eén van de dorpen is Foroglio, waarook een grote parkeerplaats is. We parkeren de auto en lopen naar het kleine gehucht. De plek is populair, want hier is ook een prachtige waterval. De eerste keer lopen we onderlangs, evenredig aan de rivier naar deze waterval. We staan nu beneden bij de waterval, een heerlijke plek met rustig water waar ook de kids fijn kunnen spelen.
Tip: de klim naar boven de waterval
Wat veel toeristen niet doen, maar zeker de moeite waard is, is de klim naar boven. We wandelen door het dorp en via een smal pad lopen we tussen de stenen huizen door. Voorbij de achterste huizen gaat een wandelpad omhoog, je houdt hier links aan. Zo’n 15 minuten even flink omhoog klimmen (maar niet moeilijk) kom je dan bij de ‘bovenkant’ van de waterval uit. Vanaf dit punt heb je ook fantastisch uitzicht op de waterval!
Van Foroglio naar Val Calnègia
Onze dochter was hiervoor nog te klein, maar vanaf Foroglio kan je ook naar Val Calnègia. Het wandelpad start wederom ‘achterin’ het dorp, maar dit keer ga je rechtsaf in plaats van linksaf richting de waterval. Het is een flinke klim omhoog, maar de vallei die je vervolgens tegenkomt schijnt wel erg mooi te zijn.
Helemaal aan het einde van de Bavona vallei gaat een kabelbaan naar Robiei. Alleen de weg er naar toe is prachtig, onderweg passeer je het prachtige dorpje Solerno, waar de tijd lijkt stil te hebben gestaan. Aangekomen in San Carlo – het startpunt van de kabelbaan naar Robiei- blijkt deze helaas nog dicht te zijn door recente sneeuwval.
Normaal gesproken brengt de kabelbaan je in 15 minuten naar Robiei op 1890 meter. Robiei ligt aan de voet van de Basodino-gletsjer en is een hooggelegen alpengebied: rijk aan meren, fauna en uitzonderlijke flora. Ook vind je hier verschillende alpen dieren zoals steenbokken, gemzen, marmotten, hazen, hermelijnen (zeldzaam), veldmuizen en talrijke vogels, waaronder de indrukwekkende steenarend.
Bij de aankomst van het bergstation van de kabelbaan staat het Robiei hotel, met ook een mooie buitenspeeltuin.
De andere wandeling die we kunnen aanraden, start vanuit het kleine gehucht Lodano. We parkeren de auto net buiten het centrum en lopen richting het dorpsplein. Hier zit overigens ook een erg leuk restaurantje. We wandelen bovenlangs richting Maggia.
Let op; je moet het niet-geasfalteerde smalle pad omhoog nemen, aangeduid met gele signalering. Je komt dan op een pad, wat bovenlangs de wijngaarden gaat. Het smalle pad richting Maggia gaat door bossen, open velden, langs kleine beekjes en kleine gehuchtjes met stenen huizen, echt heel mooi!
In Maggio zijn we naar de Migros gelopen (zit meteen een VVV naast) voor een ijsje. Daarna zijn we de weg overgestoken en ‘onderlangs’ terug gelopen naar Lodano. De wandeling terug gaat door een mooie bos en eindigt weer bij de parkeerplaats in Lodano. Een mooie rondwandeling van zo’n 2,5 uur.
Als we vanaf Maggia terugrijden naar onze accommodatie zien we aan onze rechterkant, net voor Cavergno, nog een waterval. Het is de waterval van Bignasco, ook wel de Cascata Grande genoemd. We kunnen vlakbij de waterval parkeren en zien hier ook een openbaar openlucht zwembad.
Het is een prima plek voor een stopje of fijne picknick. Ik zou er niet apart voor gaan rijden, maar als je deze waterval kunt combineren is het prima, hij ligt namelijk dicht aan de doorgaande weg.
Net boven onze accommodatie ligt het kleine gehucht Brontallo. Een smalle, maar prima weg gaat erheen . Net buiten het dorp is een grote parkeerplaats. We lopen iets omhoog en volgen de bordjes naar het info point. Daar start een ‘educational trail’ met een treasure hunt voor de kids. Helaas is de VVV gesloten als wij er zijn, maar normaal gesproken kan je hier een kaart met quizvragen ophalen.
De wandeling van zo’n 2 kilometer is prachtig en onderweg zijn er verschillende informatieborden. Ook staat de wandeling heel goed aangegeven en zie je meteen waar het volgende punt is. Normaal gesproken moeten de kids vragen beantwoorden en aan het einde van de wandeling kunnen ze de vragen inleveren bij de VVV en ontvangen ze dan nog een kleinigheidje.
Ook rijden we een keer helemaal naar het einde van Vallemaggio, naar het bergdorp Fusio. Vanaf hier rijden we verder omhoog naar het stuwmeer Lago del Sambuco op 1461 meter. Hier is een parkeerplaats met restaurant. We parkeren de auto en genieten van het uitzicht. Als we over de stuwdam lopen en naar beneden kijken is de steile, betonnen stuwwand duizelingwekkend diep.
Normaal gesproken kan je met de auto nog verder rijden richting Lago del Naret op 2310 meter, maar door de sneeuwval is de weg nog afgesloten als wij er zijn.
Een andere activiteit die helaas ook nog gesloten was, maar wel op onze bucketlist staat voor een volgende keer is Bosco Gurin. Bosco Gurin ligt op een hoogte van ongeveer 1.506 meter in één van de zij-valleien van Vallemaggia. In de winter kan je er skiën en in de zomer kan je er prachtig wandelen. Ook gaat hier een stoeltjeslift omhoog om via de zomerrodelbaan weer naar beneden te gaan. Voor de kids is er een ‘schattenjacht’ pad en kan je ook met monster steps de berg af.
Een andere wandeling die we kunnen aanraden is die bij Maggia. We parkeerden bij de Migros en dan kan je bovenlangs een mooie wandeling maken. Eerst moet je een stuk omhoog richting de kapel (die kan je vanaf de parkeerplaats zien liggen) en dan maak je een mooie lus.
Totale lengte van deze wandeling is 8.8 kilometer, dus vooral aan te raden met wat oudere kinderen. Wij hebben deze met onze 4-jarige dan ook niet helemaal gedaan. We begrepen van de VVV dat dit wel echt een aanrader is. De wandeling is ook hier te vinden op de website van de VVV.
Voor zowel Valle Verzasca als Vallemaggia vonden wij via de plaatselijke VVV een heel authentiek huis waar wij 3 nachten verbleven. Bekijk hier onze opgeslagen instastory voor filmpjes en foto’s hiervan en volg ons meteen om in de toekomst geen tips meer te missen.
In Valle Verzasca zagen we in Frasco een mooi kinderhotel. Ook deze plek is perfect, want de knikkerwandeling start meteen vanuit het hotel en bij het hotel zelf is een mooie (water)speeltuin. Ook via booking.com zijn er prachtige authentieke accommodaties vinden.
We hebben eigenlijk geen campings gezien in Valle Verzasca of Vallemaggia. Soms een paar staanplaatsen voor een camper. Een camping aan het begin van Vallemaggia is camping Piccolo Paradiso. Deze camping heeft ook verhuuraccommodaties, een zwembadje, speeltuin en ligt naast een riviertje.
Beide valleien zijn ook goed bereikbaar vanaf het Lago Maggiore. Aan het Lago Maggiore zijn verschillende campings gelegen, zoals Campofelice Camping Village, waar wij onze laatste dagen van de meivakantie verbleven.
Enthousiast geworden en overweeg je ook een bezoek aan Valle Verzasca en Vallemaggia met kinderen? Dan is de onderstaande informatie handig om te weten.
Vrijwel alle bezienswaardigheden in beide valleien zijn uitstekend bereikbaar met de PostBus. Deze is inbegrepen in het Ticino ticket. Het Ticino ticket ontvang je gratis als je verblijft bij één van de 500 partner hotels. Meer informatie van het Ticino ticket vind je hier.
Wil je met de auto de bezienswaardigheden verkennen? Houd er rekening mee dat je bijna overal moet betalen voor parkeren. Wij gebruiken de app EasyPark, wat ideaal is. Ben je toch wat later terug, dan kan je via de app onderweg zo je parkeertijd verlengen.
De Valle Maggia vallei is een wat bredere vallei met ook wat meer zij-valleien. Lastig om aan te geven welke we mooier vonden; beide hebben ze zo hun charme maar groot pluspunt van de Valle Verzasca zijn de knikkerwandelingen. Anderzijds is Vallemaggia groter en kan je daar meer uitstapjes maken.
Ons advies; bezoek ze beide. Valle Verzasca en Vallmaggia zijn prima met elkaar te combineren, van de ene naar de andere vallei is het zo’n 1,5 uur rijden. Meer informatie over beide valleien kan je ook vinden op de website van regio Ascona-Lacarno. Ook staan hier handige brochures met kaartjes om te downloaden.
Let op: Onlangs is het noodweer geweest in Vallemaggia. Hierdoor zijn bepaalde bestemmingen op moment van schrijven nog niet bereikbaar. Raadpleeg daarom vooraf de website van Ascona-Locarno voor de actuele situatie!
Vanaf Utrecht zijn Valle Verzasca en Vallemaggia zo’n 975 kilometer. Het is tevens ook een perfecte stop-over naar Italië.
We hebben nog veel meer tips voor een kindvriendelijke vakantie in Zwitserland of op doorreis naar Italië. Kijk hieronder voor meer inspiratie.